Historia

Historia sportu żużlowego w Krakowie sięga lat trzydziestych. W 1930 roku zawodnicy Krakowskiego Klubu Motocyklowego uczestniczyli w zawodach dirttrackowych organizowanych w Mysłowicach. Także w 1930 roku zostały rozegrane pierwsze zawody w Krakowie – turniej na betonowym torze Cracovii wygrał Czesław Gembala. Ten zawodnik swój największy sukces odniósł na torze w Mysłowicach 7 sierpnia 1932 roku – zdobywając 3 miejsce w klasie ponad 500 ccm na dystansie 6400 metrów.

Po wojnie w roku 1950 – 8 października, na stadionie Wisły Kraków rozegrano Finał IMP. Mistrzem Polski został Józef Olejniczak z Unii Leszno, a siódme miejsce zajął przyszły zawodnik Wandy Tadeusz Fijałkowski.

W roku 1956 powstaje sekcja żużlowa przy oddziale PZM – AMK Nowa Huta. Startuje on przez dwa sezony w II i III lidze. W latach 1958-1960 w rozgrywkach ligowych startują dwa krakowskie kluby – Wanda i Cracovia. Wanda bardzo szybko awansuje najpierw do II ligi, a w sezonie 1960 odnosi największy sukces w historii klubu awansując do ekstraklasy. Niestety tylko przez jeden sezon Wanda gościła na pierwszoligowych torach. Drużyna dysponująca słabszym sprzętem od rywali, mimo ambitnej postawy, wygrała tylko jedno spotkanie i zajęła ostatnie miejsce. Po spadku z ekstraklasy, krakowianie jeżdżą w II lidze jeszcze przez trzy sezony. Trudna sytuacja finansowa spowodowała ze zespól zostaje wycofany po siedmiu kolejkach sezonu 1965. W pierwszym powojennym okresie istnienia krakowskiego żużla, w barwach Wandy startowali miedzy innymi: Tadeusz i Jan Fijałkowscy, Bogdan Jaroszewicz, Wacław Andrzejewski, Robert Nawrocki, Adam Stach, Wiktor Waloszek, Tadeusz Sucharski, Kazimierz Gawlik, Tadeusz Korecki, Maciej Korus. Okres istnienia „pierwszej” Wandy to oprócz zawodów ligowych, liczne zawody towarzyskie, a także mecze międzypaństwowe. Ostatnim rekordzistą toru był Mistrz Świata Peter Craven.

Reaktywacja sekcji i powrót Wandy na żużlowe tory nastąpił po 28 latach przerwy, w roku 1993. Zespól złożony z zawodników pozyskanych z Tarnowa, Świętochłowic, Częstochowy i Krosna, wzmocniony Michailem Starostinem zajął w debiucie 7 miejsce. Najlepszy występ w nowej historii sekcji Wanda zanotowała w sezonie 1995, zajmując 6 miejsce.

Sezon 1997 zapoczątkował bardzo trudny okres w historii reaktywowanej sekcji. Trudności finansowe, spadająca frekwencja, problemy ze zdobyciem stabilnego wsparcia dla drużyny odbijały się w znaczący sposób na wynikach osiąganych na torze. Następne lata to okres na przemian gorszej i lepszej sytuacji sekcji i klubu. Dwukrotnie na torze w Nowej Hucie odbył się półfinał IMP. W 1999 roku Wanda zajęła ostatnie miejsce w lidze. 23 maja 1999 roku, Siergiej Darkin ustanowił ostatni, nie pobity rekord krakowskiego, żużlowego toru – 69,6 sek.

Wskutek reorganizacji rozgrywek w roku 2000 Wanda startuje w II lidze, będącej trzecim stopniem rozgrywek. Nieznaczna poprawa nastąpiła w roku 2002. Drużyna mająca w składzie m.in. Eugeniusza Skupienia, Tomasza Łukaszewicza, Norberta Magosiego i Macieja Borneckiego, „odbiła się od dna” i wygrywając trzy spotkania, zajęła przedostatnie miejsce w II lidze. Sezon 2003 to pierwszy z trzech ostatnich akordów w historii „drugiej Wandy”. Po pięciu rozegranych kolejkach z powodu bardzo złej sytuacji finansowej, podjęta została decyzja o wycofaniu drużyny z II ligi. W 2004 roku taką samą decyzję podjęto po zasadniczej części rozgrywek, natomiast w 2005, zespół został wycofany po 7 kolejce. W roku 2006 drużyna nie została zgłoszona do rozgrywek. Sekcja nie została rozwiązana, działała w mocno ograniczonym składzie i podejmowała próby reaktywacji. Była to m.in. nie do końca udana współpraca z jedną z częstochowskich firm – jej efektem było kilka treningów – „żużlowych wtorków” oraz rozegrany 17 sierpnia 2008 roku turniej żużlowców amatorów – pod nazwą „Żużlowy Piknik”. Zwycięzcą tych zawodów został Szymon Kowolik (Świętochłowice).

Przypadająca na rok 2009, okrągła sześćdziesiąta rocznica powstania Nowej Huty, była szansą na odbicie się od dna i znakomitą okazją do przypomnienia o istnieniu i historii sportu żużlowego w Krakowie. Powstał pomysł, aby wśród wielu imprez i uroczystości rocznicowych, które odbywały się na terenie miasta, znalazły się także zawody żużlowe. Turniej indywidualny reklamowany później pod hasłem „Wielki speedway wraca do Krakowa” został wpisany w program obchodów. Aby znajdujący się w nie najlepszym stanie stadion Wandy nadawał się do przeprowadzenia zawodów, dzięki finansowemu wsparciu z budżetu miasta, przeprowadzona została jego znaczna modernizacja. Turniej „60 lat Nowej Huty” był środkiem do promocji żużla, okazją do zainteresowania mieszkańców Krakowa tym widowiskowym sportem. Dzięki współpracy nawiązanej z Krzysztofem Cegielskim, miał on bardzo mocną obsadę (na liście startowej znaleźli się m.in. Tomasz Gollob, Emil Sajfutdinow, Ryan Sullivan), która wraz z darmowym wejściem na stadion sprawiły, że w dniu 23 sierpnia 2009 roku stadion zapełnił się w całości.

Pierwszy krok został wykonany – kolejne miały zapewnić start krakowian w II lidze w sezonie 2010. Ze względu na brak możliwości zgłoszenia drużyny w ramach KS Wanda, w dniu 25 października 2009 roku, odbyło się zebranie założycielskie nowego klubu – Speedway Wanda. Prezesem został będący od września 2008 roku szefem sekcji żużlowej – Paweł Sadzikowski. Jednocześnie prowadzone działania związane z rejestracja stowarzyszenia w sądzie, zgłoszeniem nowego klubu do PZM, oraz pozyskiwaniem zawodników, były prowadzone w bardzo szybkim tempie. Ich efektem było przyjęcie Speedway Wandy w poczet członków rzeczywistych Polskiego Związku Motorowego, otrzymanie licencji na starty w II lidze w sezonie 2010 oraz podpisanie kontraktów z zawodnikami. Mecze odbywały się na torze KS Wanda, wynajmowanym na zawody i treningi przez nowy klub.

Skład jaki skompletował beniaminek nie rzucał może na kolana, ale pozwalał na ostrożny optymizm i wiarę w sukces. Znaczącego wsparcia w zakresie doboru kadry udzielił dobry duch Speedway Wandy, Krzysztof Cegielski. Nową drużynę w większości stworzyli zawodnicy za wschodniej granicy – Siemen Własow – świetny sezon 2009, młodzieżowy mistrz Rosji U19 – Andriej Kudriaszow, wicemistrz świata na lodzie – Danił Iwanow oraz Władimir Dubinin. Skład uzupełniali Czesi – doświadczony Adrian Rymel i młody Hynek Stichauer. Polacy – liczący na odbudowę formy Roman Chromik i Patryk Pawlaszczyk, nieobliczalny Grzegorz Stróżyk oraz juniorzy – zielonogórzanin Janusz Baniak oraz trzeci w składzie rybniczanin – Bartosz Szymura

Speedway Wanda uplasowała się ostatecznie na 8. miejscu, z dorobkiem 8 punktów. Poza ligowymi występami, należy wspomnieć o starcie krakowian w Drużynowych Młodzieżowych Mistrzostwach Polski. Drużyna w składzie : Bartosz Szymura, Janusz Baniak i Mariusz Konsek, dotarła do półfinału zajmując piąte miejsce co jak na drugoligową „czerwoną latarnię” jest sporym sukcesem.

Zamknięcie sezonu stanowił II turniej o Puchar Prezydenta Miasta Krakowa, a jego zwycięzcą został, ustanowiwszy w 5. biegu nowy rekord toru, Janusz Kołodziej.

Wyniki ze wszystkich sezonów krakowskich klubów żużlowych:

  • 1956: AMK: 8. miejsce w II lidze w grupie „południe”. Spadek do III ligi.
  • 1957: AMK: 1. miejsce w III lidze w grupie „południe”. Awans do II ligi.
  • 1958: Wanda: 2. miejsce w III lidze. Awans do II ligi; Cracovia: 10. miejsce w III lidze.
  • 1959: Wanda: 4. miejsce w II lidze; Cracovia: 1. miejsce w III lidze. Awans do II ligi.
  • 1960: Wanda: 1. miejsce w II lidze w grupie „wschód”. Awans do I ligi; Cracovia: 5. miejsce w II lidze w grupie „wschód”.
  • 1961: 8. miejsce w I lidze. Spadek do II ligi.
  • 1962: 6. miejsce w II lidze.
  • 1963: 10. miejsce w II lidze.
  • 1964: 6. miejsce w II lidze.
  • 1965: 10. miejsce w II lidze.
  • 1993: Reaktywacja. 7. miejsce w II lidze.
  • 1994: 8. miejsce w II lidze.
  • 1995: 6. miejsce w II lidze.
  • 1996: 7. miejsce w II lidze.
  • 1997: 11. miejsce w II lidze.
  • 1998: 11. miejsce w II lidze.
  • 1999: 13. miejsce w II lidze. Spadek do nowej II ligi.
  • 2000: 7. miejsce w II lidze.
  • 2001: 7. miejsce w II lidze.
  • 2002: 6. miejsce w II lidze.
  • 2003: 6. miejsce w II lidze.
  • 2004: 7. miejsce w II lidze.
  • 2005: 7. miejsce w II lidze.
  • 2010: Reaktywacja. SWK: 8. miejsce w II lidze
  • 2011: SWK: 5. miejsce w II lidze
  • 2012: SWK: 5. miejsce w II lidze
  • 2013: SWK: 2. miejsce w II lidze
Tabela ligowa Nice Polskiej Ligi Żużlowej
DRUŻYNAMPKTB+/-
#1Grupa Azoty Unia Tarnów7142+125
#2Lokomotiv Daugavpils9143+75
#3Orzeł Łódź9132+42
#4 ZDUNEK WYBRZEŻE GDAŃSK7121+72
#5ARGE Speedway Wanda9111-33
#6Polonia Piła
880-31
#7Polonia Bydgoszcz1030-127
#8Stal Rzeszów920-123
Sponsor tytularny
Partnerzy Klubu
Sponsorzy główni
Sponsorzy
Patroni medialni i partnerzy
Sponsor ligi